08.05.2026/29
Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararına İlişkin Usul ve Esaslar’da Değişiklik Yapıldı.
06/01/2023 tarihli ve 32075 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararına İlişkin Usul ve Esaslar”da 07.05.2026 tarih ve 33246 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Usul ve Esaslar ile değişiklik e açıklamalar yapılmıştır.
Söz konusu değişlik ve açıklamalar aşağıda özetlenmiştir:
1) Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararına İlişkin Usul ve Esaslar’ın denetime tabi olma ile ilgili ikinci bölümde yer alan 5’inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilerek; şirketlerin denetime tabi olması için üç ölçütten en az ikisinin eşik değerleri art arda iki hesap döneminde aşması gerektiği ve birbirini takip eden hesap dönemlerinde aşılan iki ölçütün aynı ölçütler olmasını şart olmadığı belirtilerek denetime giriş şartları netleştirilmiştir ve bir örnek verilmiştir.
“(5) İkinci, üçüncü ve dördüncü fıkrada belirtilen şirketlerin denetime tabi olması için ilgili fıkralarda belirtilen üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap döneminde aşması gerekir. Birbirini takip eden hesap dönemlerinde aşılan iki ölçütün aynı ölçütler olması şart değildir. Eşik değerlere tabi olan örnek bir şirketin denetime tabi olma durumu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:”
|
Hesap dönemleri |
Aktif toplamı Karar’da belirtilen eşik değeri aşıyor mu? * |
Yıllık net satış hasılatı Karar’da belirtilen eşik değeri aşıyor mu? * |
Çalışan sayısı Karar’da belirtilen eşik değeri aşıyor mu? * |
Ölçütlerden en az ikisinin eşik değerini aşıyor mu? |
Denetime tabi mi? |
|
1/1-31/12 2024 |
Evet |
Hayır |
Evet |
Evet |
Referans yıl |
|
1/1-31/12 2025 |
Evet |
Evet |
Hayır |
Evet |
Referans yıl |
|
1/1-31/12 2026 |
– |
– |
– |
– |
Evet ¹ |
2) Aynı Usul ve Esasların yukarıda bahsedilen 5’inci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilerek denetime tabi olunan hesap döneminde hangi eşik değerlerin esas alınması hususu netleştirilmiştir.
“(6) Eşik değerlerde değişiklik yapılması durumunda, değişikliğin yürürlüğe girdiği hesap döneminden önceki hesap dönemleri için denetime tabi olma veya denetim kapsamından çıkma hususlarının
değerlendirilmesi, ilgili hesap dönemleri için geçerli olan eşik değerler esas alınarak yapılır. Konuya ilişkin örnek durum aşağıda açıklanmıştır:
Örnek: Genel denetim ölçütlerine tabi olan şirketler için Karar’da belirtilen eşik değerler 1/1/2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde esas alınmak üzere revize edilmiştir. Şirket, 2025 hesap dönemi için denetime tabi olup olmadığını belirleyecektir.
Yukarıdaki örnekte şirket 2025 hesap dönemi için denetime tabi olup olmadığını hesaplamaktadır. Bu durumda şirket, 1/1/2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde esas alınmak üzere revize edilen yeni eşik değerleri değil, 2025 hesap döneminde denetime tabi olmak için geçerli olan eşik değerleri esas almalı, bu eşik değerlerin önceki iki hesap döneminde (2024 ve 2023) aşılıp aşılmadığını belirlemelidir.”
3) Aynı Usul ve Esasların 10’uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şeklide değiştirilerek denetim kapsamından çıkma hususu netleştirilmiş ve verilen örnekte güncelleme yapılmıştır.
“(1) Eşik değerleri aştığı için denetime tabi olan şirketler, tek başına veya bağlı ortaklıkları ve iştirakleriyle birlikte, 5 inci maddede belirtilen ölçütlerden en az ikisine ait eşik değerlerin iki hesap döneminde art arda altında kalması durumunda, müteakip hesap döneminden itibaren denetim kapsamından çıkar. Birbirini takip eden hesap dönemlerinde eşik değerlerin altında kalınan iki ölçütün aynı olması şart değildir. Aşağıdaki tabloda, ilgili hesap dönemleri itibarıyla ölçütlerin eşik değerlerini aşarak denetime tabi olan ancak sonraki dönemlerde ölçütlerden en az ikisine ait eşik değerlerin altında kaldığı için denetim kapsamından çıkan bir şirkete ilişkin örnek bir durum gösterilmiştir:
|
Hesap dönemleri |
Aktif toplamı Karar’da belirtilen eşik değerin altında kalıyor mu? |
Yıllık net satış hasılatı Karar’da belirtilen eşik değerin altında kalıyor mu? |
Çalışan sayısı Karar’da belirtilen eşik değerin altında kalıyor mu? |
Ölçütlerden en az ikisine ait eşik değerin altında kalıyor mu? |
Denetime tabi mi? |
|
1/1-31/12 2024 |
Hayır |
Evet |
Hayır |
Hayır |
Referans yıl |
|
1/1-31/12 2025 |
Hayır |
Hayır |
Evet |
Hayır |
Referans yıl |
|
1/1-31/12 2026 |
Hayır |
Evet |
Evet |
Evet ² |
Evet ** |
|
1/1-31/12 2027 |
Evet |
Evet |
Hayır |
Evet |
Evet ³ |
|
1/1-31/12 2028 |
– |
– |
– |
– |
Hayır ⁴ |
4) Aynı Usul ve Esasların Geçici 1’inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve Geçici 2’nci, Geçici 3’üncü ve Geçici 4’üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Bu değişiklikler ile 2024 yılında denetime tabi olunup olunmadığının belirlenmesinde 2022 yılı için enflasyon etkisine göre düzeltilmemiş finansal tabloların esas alınacağı, 2025 yılında denetime tabi olunup olunmadığının belirlenmesinde 2023 hesap dönemi için bu dönemde genel kurulda onaylanan finansal tablolarda yer alan tutarların esas alınması gerektiği ve TMS’ler uyarınca enflasyon muhasebesi uygulamasının devam ettiği her hesap dönemi için bu şekilde uygulama yapılacağı belirtilmiştir.
“(1) 11 inci madde uyarınca 2024 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde, 2022 yılı için enflasyon etkisine göre düzeltilmemiş finansal tablolar esas alınır.
(2) 11 inci madde uyarınca 2025 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde, 2023 hesap dönemi için aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı açısından bu döneme ait genel kurulda onaylanan finansal tablolarda yer alan tutarlar esas alınır.
(3) İkinci fıkrada yer alan hüküm, ilgili TMS’ler uyarınca enflasyon muhasebesi uygulamasının devam ettiği her hesap dönemi için aynen uygulanır.”
Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararına İlişkin Usul ve Esaslar’da Değişiklik Yapılması Hakkında Usul ve Esaslar 07.05.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılması Hakkında Usul ve Esaslara buradan ulaşabilirsiniz
Saygılarımızla,
BİLGENER
